Yurt Dışında Yaşayan Çiftler İçin Türkçe Online Çift ve Evlilik Danışmanlığı

“Çift terapisi online olur mu?”

Bu soru internette en çok “çift terapisi online olur mu” diye aranıyor. Psikologların verdiği hizmetin doğru adı çift danışmanlığı ve evlilik danışmanlığıdır; kısa cevap ise evet: çift görüşmeleri online da yürütülebilir. Yöntem yüz yüze görüşmedekiyle aynıdır. Kimin haklı olduğuna değil, ikinizin arasında tekrar eden düzene bakılır.

Online çift görüşmesinin yine de kendine özgü birkaç kuralı vardır:

• Aynı evdeyseniz iki kişiyi de gösteren tek bir kamera kullanın; telefon ekranına sıkışmak yerine dizüstü bilgisayar ya da tablet tercih edin.
• Eşlerden biri mutfaktan “kulak misafiri” olarak değil, görüşmenin içinde yer almalı.
• Çocukların uyuduğu ya da evde olmadığı bir saat seçin; çocuğun duyabileceği bir ortamda görüşme yapmayın.
• Görüşme bittikten sonra tartışmaya hemen yatak odasında devam etmek yerine birkaç saat ara verin; bir sonraki görüşmeye taşınabilecek şeyler olduğunu hatırlayın.

Yurt dışında evliliği zorlaştıran durumlar

Türkiye’de de evlilikler zorlanır. Yurt dışında ise bazı yükler daha ağır hissedilir, çünkü onları dağıtacak bir çevre yoktur:

• Ailelerden uzakta evlilik: Kavgadan sonra gidilecek bir anne evi, çocuğu bırakacak bir babaanne, “bir de ablanla konuş” diyecek biri yoktur. Eşler birbirlerinin hem eşi hem en yakın arkadaşı hem tek ailesi olmak zorunda kalır.
• “Senin için geldim” borcu: Eşlerden biri işini, ailesini ve şehrini bırakıp diğerinin işi için taşındıysa, bu fedakârlık zamanla söylenmeyen bir alacak defterine dönüşebilir.
• Dil ve bağımlılık eşitsizliği: Eşlerden biri yerel dili iyi konuşup doktor randevusunu, okul yazışmasını, kira sözleşmesini yürütürken diğeri her işte ona muhtaç kalır. Bu dengesizlik ilişkide ebeveyn-çocuk benzeri bir düzen kurabilir.
• Çocukla birlikte gelen yalnızlık: Doğumdan sonra yardım edecek kimsenin olmaması; yükün tamamen iki kişiye, çoğu zaman da birine binmesi.
• İzinlerin paylaşılamaması: Yılda bir kez Türkiye’ye gidilen tatilin iki aile arasında bölünmesi ve kimsenin gerçekten tatil yapamaması.
• Dönüş kararında ayrışma: Birinin “artık dönelim”, diğerinin “burada kalıyoruz” dediği yıllar.

Eşler farklı şehir ya da ülkelerdeyse

İş, eğitim ya da oturum izni süreçleri yüzünden bazı çiftler bir süre ayrı ülkelerde yaşar: eşlerden biri Münih’te çalışırken diğeri İstanbul’da vize sonucunu bekler; biri Amsterdam’da yüksek lisans yaparken diğeri Antalya’dadır. Bu durumda her eş kendi ekranından aynı görüşmeye katılabilir ve randevu saati iki saat dilimine göre planlanır.

Uzak mesafe evliliklerinde sık gördüğüm bir örüntü şudur: ilişkinin neredeyse tamamı görüntülü aramalarda yaşanır, dolayısıyla kavga da orada yaşanır. Bir arama kötü bittiğinde onu onaracak bir sonraki sofra, bir sonraki sabah yoktur. Görüşmelerde bu aramaların nasıl başlayıp nasıl bittiği, kimin kapattığı, kimin yeniden aradığı birlikte incelenir.

Karma evlilikler: eşlerden biri Türk değilse

Eşlerden birinin Türk olmadığı evliliklerde bazı çatışmalar kültürel farkın içinden konuşulur: ailelerle ne kadar yakın olunacağı, misafirliğin ve bayramların yeri, çocuğun hangi dili öncelikli konuşacağı, dinî ve kültürel eğitim. Çoğu zaman bu farklar kendi başına sorun değildir; sorun, bir tartışmada “sen de onlar gibisin” cümlesinin kurulduğu anda başlar.

Bu evliliklerde bir de şu soru vardır: hangi dilde kavga ediliyor? Ortak dil çoğu zaman eşlerden birinin ana dili ya da ikisinin de ikinci dilidir. Duygu yükseldiğinde ikinci dilde konuşan eş kendini daha az anlaşılmış, daha “zayıf” hissedebilir.

Görüşme dili: Görüşmelerim Türkçe yürür. Eşlerden biri Türkçe konuşmuyorsa ya da görüşmeyi Türkçe takip etmekte zorlanıyorsa, görüşme dili ilk görüşmede birlikte planlanır. Bu durumu randevu mesajınızda belirtmeniz yeterli.

Çocuk, iki dil ve iki aile

Yurt dışında çocuk büyüten çiftlerin tartışmaları çoğu zaman çocuğun kendisinden çok, çocuğun “kime benzeyeceği” üzerinden yürür. Evde hangi dil konuşulacak, çocuk Türkiye’deki büyükanne ve büyükbabasıyla ne kadar vakit geçirecek, okul, din eğitimi, arkadaş çevresi ve harçlık gibi konularda hangi ülkenin alışkanlıkları geçerli olacak? Eşlerden biri çocuğun Türkçeyi kaybetmesinden korkarken diğeri okul başarısını öne koyuyorsa, aynı tartışma her hafta başka bir kılıkta geri döner.

Görüşmelerde bu farkların arkasındaki kaygılar konuşulur: bir eş için Türkçe, geride bıraktığı aileyle son bağ olabilir; diğeri için çocuğun burada “yabancı” kalmaması hayati bir mesele olabilir. Çocuğun kendisi Türkçe konuşmak istemiyor, iki dil arasında zorlanıyor ya da ergenlikte ailesine yabancılaşıyorsa, çocuk ve ergenlerle çalışan meslektaşım Psikolog Melike Dikbaş’ın yurt dışında yaşayan aileler için online danışmanlık sayfasına bakabilirsiniz.

Görüşmelerde neye bakıyorum?

Psikodinamik bakışla çalışırken tartışmanın konusu kadar tekrarlanma biçimine bakıyorum. “Bu hafta sonu kimse aramadı” diye başlayıp “benim için hiçbir şeyden vazgeçmedin” diye biten bir tartışmanın asıl konusu hafta sonu değildir. Göç, eşlerin her birinin eski ailesinden getirdiği yakınlık ve ayrılık deneyimlerini yeniden harekete geçirir; kim terk edilmiş, kim sıkışmış hissediyor, bunu görünür kılmak çalışmanın merkezindedir.

Genel çerçeve için çift ve aile danışmanlığı, evliliğin dönemleri ve süreç için evlilik danışmanlığı, evli olmayan çiftler için ilişki danışmanlığı sayfalarına bakabilirsiniz. Ayrılık kararının eşiğindeyseniz: boşanma ve ayrılık sürecinde danışmanlık.

Süreç nasıl işliyor?

1. Eşlerden birinin WhatsApp’tan ya da telefonla yazması yeterlidir; hangi ülkede/ülkelerde yaşadığınızı belirtin.
2. İlk görüşmeye mümkünse birlikte katılırsınız; başvuru nedeni ve her iki tarafın beklentisi konuşulur.
3. Gerekirse her eşle birer bireysel görüşme yapılır, ardından ortak görüşmelere dönülür.
4. Görüşmeler ortalama 50 dakikadır; genellikle haftada bir ya da iki haftada bir yapılır. Ücret ve ödeme bilgisi randevu sırasında bildirilir.

Ortak görüşmenin uygun olmadığı durumlar

İlişkide fiziksel ya da ciddi psikolojik güvenlik riski varsa ortak görüşme uygun değildir; önce güvenliğin sağlanması gerekir. Almanya’da yaşıyorsanız Hilfetelefon „Gewalt gegen Frauen“ 116 016 numarasından ücretsiz ve Türkçe tercüman desteğiyle bilgi alabilirsiniz. Diğer ülkelerdeki acil hatlar yurt dışında yaşayanlar için online danışmanlık sayfasındaki tabloda.